2B ARAZİLERLE
İLGİLİ 5831 VE 5841 SAYILI KANUNLARDA ANAYASA
MAHKEMESİ İPTAL KARARI :
Anayasa Mahkemesi, 12.05.2011 tarihinde 5831 Sayılı Kanunun
4’üncü maddesi, 5’inci fıkrasındaki, kadastro,
ifraz ve tescil işlemlerinin, İmar Kanunu ile Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu’ndaki kısıtlamalara tabi
olmaksızın yapılacağı düzenlemesini Anayasa
aykırı gördü ve iptal etti. Bu fıkranın
uygulanmasından doğacak zararın önlenmesi için
kararın Resmi Gazete’de yayımlanacağı
güne kadar yürürlüğü de durduruldu. Bundan
böyle Kanun kapsamındaki 2/B işlemlerinin İmar Kanunu ve
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri ve bu
kısıtlamalar dikkate alınarak yapılması gerekecektir.
ANLAMI : 12.05.2010 tarihine
kadar kadastrosu yapılmamış yada yapılarak herhangi bir
nedenle tapuya tescil edilmemiş veya yapılan kadastro
işlemine karşı açılan itiraz davaları nedeniyle
davaları devam eden tüm 2b araziler bu şekilde tapuya tescil
edilemeyecek bu nedenle de vatandaşa satışa arz edilemeyecek.
Yapılan kadastro
işlemlerinde 2B arazinin mevcut parsel büyüklüğü
dikkate alınmadan imar kanununun ifraz ile ilgili
kısıtlamalarına, toprak koruma kanunun tarım arazilerinde
hisse kısıtlamalarına bakılmaksızın kadastro
işlemleri tamamlandı. Örnek vermek gerekirse otuz
dönüm büyüklüğündeki bir 2B parseli ada parsel
numarası alarak 20 parçaya bölündü ve yirmi
ayrı kişi bu parseller üzerinde kullanıcı olarak
belirlendi.
Anayasa Mahkemesinin
bu iptal kararı nedeniyle, artık bu şekilde yapılan bir
kadastro işleminin tapuya tescili mümkün değil ve bu tescil
yapılamayacağı içinde üzerinde kullanıcı
olarak belirlenen vatandaşların ise tapunun beyanlar hanesine
kullanıcı olarak yazılması işlemi
yapılamayacağı için bu arazilerin vatandaşlara
satışı da mümkün olmayacak.
ÇÖZÜM : Bu tip arazileri
önce orijinal 2B parsel büyüklüklerinde ifraz ve
kullanıcı belirlemesi yapmadan tapuda Hazine adına tescil etmek,
imar çalışmalarını tamamlamak yani imar kanunundaki
kısıtlamalardan araziyi kurtararak ( DOP ve KOP kesintilerini
yaptıktan sonra minumum parsel
büyüklüklerini belirleyerek ) daha sonra işgalcisine
satmak veya TOKİ uygulamasına sokmaktır. Bu yöntem
aslında tam olarak kentsel dönüşüm projelerinin konusu
oluşturuyor.
Tarım
arazilerinde ise toprak koruma kanununa uygun büyüklüklerde
ifraz ve kullanıcı belirlemesi yapmaktır. Bu yöntem ise
tarım arazilerinde arazi toplulaştırması ile tarım
alanlarının verimliliğini arttırır.
Anayasa Mahkemesi
ayrıca 5841 Sayılı Yasanın Kadastro Kanunu’nun hak
düşürücü süreyi düzenleyen maddesiyle ilgili
kısmının iptal kararı verdi. 5841 Sayılı Yasa,
tapuda kayıtlı bir taşınmaz için 10 yıl
geçtikten sonra, tapunun iptali için dava
açılamayacağını, kanunun geçici
10’unucu maddesi ise “Devletin hüküm ve tasarrufu
altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden
önce açılmış ve henüz kesin hükme
bağlanmamış davanın geri çekilmesini”
öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi, iki
düzenlemenin de iptali ve yürürlüğünün
durdurulması kararı verdi.
ÇÖZÜM : Kadastro Kanunun 12.
Maddesinin tamanen iptali ile
vatandaşlarında on yıl geçse bile tapu iptal davası
açmasının sağlanmasıdır. Ancak bu şekilde
çağdaş bir hukuk düzende olması gereken
tarafların eşitliği ilkesi sağlanabilir. Devlet ve
vatandaşın ihtilafa düştüğü kadastro
işlemi özel hukuk ilişkisidir ve bu özel hukuk
ilişkisi nedeniyle oluşabilecek davalarda tarafların eşit
haklara sahip olmaları gerekir.
SON SÖZ : Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarihli 5831 ve 5841 Sayılı yasalarda iptal ettiği hükümler önemsiz iptaller değil, 2b konusunu tam can evinden vuran HAYATİ İPTAL KARARLARIDIR. Onca para sarfı ile yapılan kadastro işlemleri boşa gittiği gibi, 2B arazilerde büyük ve Anayasal eşitsizliğe ( tescil edilmiş 2b araziler açısından, tescil edilmemiş 2b araziler aleyhine ) dayalı yeni bir kaos dönemi başlamıştır. (Kaynak: http://www.2barazi.com/)
Orman vasfını kaybetmiş 2-B arazilerine ilişkin çalışmalara hız verildi. İlgili kuruluşlar, bir yandan 2-B'ler üzerindeki tescil ve işgalcileri belirlerken, bir yandan da yasa taslağına son şeklini veriyor.1) Belediye mücavir alan sınırları içinde yapılaşma bulunan yerler (yerleşim yerleri), bina ve bahçe gibi kullanım alanlarıyla birlikte metrekare sınırlaması olmaksızın hak sahiplerine doğrudan satılabilecek.
2) Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan, 100 dönüme kadarki tarım arazileri de, sulu-kuru ayrımı yapılmaksızın hak sahiplerine doğrudan satılabilecek.
3)Tarım arazileri dışında kalan, üzerinde yapılaşma bulunan ve Maliye
Bakanlığınca uygun görülen taşınmazlar, Toplu Konut İdaresi’ne (TOKİ), büyükşehir belediyelerine ve ilçe belediyelerine kentsel dönüşüm projeleri gerçekleştirmek üzere devredilebilecek.
4) Devlet tarafından gerçek ve tüzel kişilere dağıtılan, iskanen verilen, özelleştirilen ya da hisseleri devredilen taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilecek. Bu şekilde devletin daha önce dağıttığı, tapu ve iskan verdiği, ancak daha sonra 2-B kapsamına aldığı yerler, eski sahiplerine bedelsiz verilmiş olacak.
5) Kişiler adına herhangi bir şekilde tapu kaydı oluşturulmuş yerler de, harca esas değer üzerinden eski maliklerine verilecek. Buna göre, eskiden tapusu verilip, daha sonra 2-B diye şerh konulan araziler, hak sahiplerine devredilecek.
6) Yerleşim amacına uygun ifraz (ayırma) ve tescil edilen yerlere naklen yerleştirilecek orman içi köyler halkı, Çevre ve Orman Bakanlığınca tespit edilecek. Nakil ve yerleştirme işlemleri, Orman ve İskan Kanunlarına göre yapılacak.
7) Hak sahibi kabul edilmek için kişinin söz konusu taşınmazı, kadastro çalışmasının tamamlandığı tarih itibariyle geriye dönük olarak 5 yıl kullanmış olma şartı aranacak.
8) 2-B’lerin satışını Maliye Bakanlığı koordine edecek. 2-B’leri satın almak isteyen hak sahipleri, 1 ay içinde başvuracak. Taslakta yer alan bu süre, gerek görülmesi halinde uzatılabilecek. Başvurular, illerde defterdarlıklara, ilçelerde ise mal müdürlüklerine yapılacak.
9) 2-B arazilerini almak isteyen hak sahiplerinden müracaatları sırasında, satış tutarından mahsup edilmek üzere 10 bin liraya kadar başvuru bedeli alınacak. Söz konusu bedel, bölgeler, iller, ilçeler ve arazinin konuma göre farklılık gösterecek. Bu çerçevede Kanunun yayımlanmasından sonra Maliye Bakanlığı’nca başvuru bedellerine ilişkin bir Tebliğ yayımlanacak.
10) Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülen yerler, yeniden ağaçlandırılmak üzere bu kuruma tahsis edilecek. Taslağa göre, “orman içi köyler halkının nakledilmesi sonucu boşaltılan orman içindeki arazi, yapı ve tesis yerleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından öncelikle projelendirilecek ve devlet ormanı olarak ağaçlandırılacak”
11) 2-B’ler rayiç bedelleri üzerinden satılacak. Rayiç bedellerinin belirlenmesinde Hazine taşınmazlarının satışındaki kurallar geçerli olacak. Bu çerçevede il ve ilçelerdeki takdir komisyonları, hak sahiplerine satılacak 2-B alanlarıyla ilgili değer tespitinde bulunacak.
12)2-B arazilerinin üzerinde çok katlı yapıların bulunması halinde, önce zeminin değeri belirlenecek daha sonra daire başına düşen hisse tutarı hesaplanacak. Böylece bu durumdaki hak sahiplerine hisseli satış yapılacak.
13) 2-B’lerin satışı da, Hazine taşınmazlarının satışına ilişkin esaslara tabi olacak. Ancak Hazine taşınmazlarının bedellerinin ödenmesindeki 2 yıllık taksit süresi, 2-B arazileri için 4 yıl olarak uygulanacak. Hak sahipleri isterlerse bedeli peşin, isterlerse de faiziyle 4 yıl taksitle ödeyebilecek. DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 6009 Kabul Tarihi: 23/7/2010 MADDE
34- 4706 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin
sonuna aşağıdaki
fıkra eklenmiştir. “Gümrük Müsteşarlığı
tarafından 8/6/1994 tarihli
ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması
Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen
veya geçekleştirilecek
olan gümrük kapılarının modernizasyonu
ile gümrük idarelerine ait bina ve alt yapı
tesislerine ilişkin yatırımlar için Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların üzerinde
tesis edilen irtifak hakları ile Devletin hüküm
ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde verilen kullanma izinlerinde irtifak hakkı veya kullanma izni bedelleri
ile hasılat payı; özel kanunları uyarınca ilgilileri tarafından bedeli ödenmek suretiyle kamulaştırılarak
Hazine adına tescil edilen veya
tapudan terkin edilen taşınmazlar üzerinde ilgilileri lehine tesis edilecek
irtifak hakları veya verilecek kullanma izinlerinde hasılat payı alınmaz.” MADDE
35- 4706 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. “Bu madde kapsamında Hazine adına
tescil edilen taşınmazlar, büyükşehirlerde
öncelikle büyükşehir
belediyelerine, büyükşehir
belediyelerinin talebinin olmaması halinde ilgili belediyelere, diğer yerlerde ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilir. Bu taşınmazların
yapı sahiplerine satışı ve genel hükümlere göre değerlendirilmesi bu Kanunun 5 inci
maddesine göre yapılır.” MADDE
36- 4706 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir. “GEÇİCİ
MADDE 12- Bu maddenin yürürlük
tarihinden önce bu Kanunun 5 inci
maddesine göre; a) Belediyelere
devredilen taşınmazlardan
devir tarihinden itibaren üç yıl içinde belediyelerce satılamaması
nedeniyle Hazine adına re’sen
tescil edilmesi gereken taşınmazların
aynı amaçla değerlendirilmesi için
talepleri halinde belediyelere iki yıl ek süre
verilir. b) Belediyelere
devredilen taşınmazların
üzerlerindeki yapı
sahipleri veya bunların kanuni veya akdi haleflerinden
aynı maddede öngörülen altı
aylık süre içinde başvurmayanlar
ile yükümlülüklerini
yerine getirmeyenler, bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içinde müracaat etmeleri halinde, aynı madde hükümlerinden yararlandırılır.
c) Belediyelere
devredilen ve belediyelerce de yapı sahipleri ile bunların
kanunî veya akdi haleflerine doğrudan satılan taşınmazlar için
ilgili belediyelerin devre ilişkin taleplerinin defterdarlık veya malmüdürlüğüne
intikal tarihinden itibaren tahakkuk ettirilen ecrimisil alacakları hangi aşamada olursa olsun terkin edilir,
tahsil edilmiş olan ecrimisil bedelleri ise satış
bedeline mahsup edilir.” (akçabir)-5831 Sayılı Yasaya
göre Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tasarruf
İşlemleri Daire Başkanlığı’nın
04.08.2009 gün ve 2009/1686 sayılı genelgesine göre,
2/B’lik alanlarda son kullanıcı ve muhdesatının
tesbiti amacıyla ilimizde kurulu kadastro komisyonu
çalışmalarında; Birliğimize bağlı 35 adet
kooperatif ile ilgili müracaat Birliğimizce yapılmış
ve alınan cevabi yazıda; “İlgili genelgenin A
bölümü 1.10 maddesine göre Orman kadastrosu
kesinleşmiş 2/B alanları, kesinleşme tarihinden sonra imar
mevzuatına göre imar uygulamasına tabi tutularak imar parselleri
oluşturulmuş ve tapuya tescil edilmiş ise, bu parseller
kadastroya tabi tutulmaz” hükmünde olup,
çalışma kapsamına alınmasını
istediğiniz parseller imar mevzuatına göre imar
uygulamasına tabi tutulan parseller olduğu
anlaşıldığından talebinizin
karşılanması mümkün
görülmemiştir.” Denilmektedir. AKCABİR
14) 2-B’lerin satışından elde edilen gelirler, orman köylüsünün kalkındırılması, orman köylüsünün nakli ve yeni orman alanlarının ıslahı için kullanılacak.
Kaynak:2barazicom/Hukukçu:Cihangir dönmez